ağartı

Anlamlar

1. 1

   Süt, yoğurt, ayran v.b. ürünler.

   Adana (Kozan); Amasya (Merzifon); Ankara (Solakuşağı); Ardahan (Ölçek, Ardahan, Göle, Posof); Artvin (Ardanuç, Erkinis, Ersis, Yusufeli, Şavşat); Aydın (Karahayı); Balıkesir (Kadıköy, Edremit, Yeniköy); Bilecik (Büyükyenice); Burdur (Çerçin); Bursa (Devecikonağı); Çanakkale (Ayvacık, Bayramiç, Tavaklı, Lâpseki, Çan); Çorum (Sungurlu, İskilip); Denizli (İğdir); Elazığ (Ağın); Erzincan (Refahiye); Erzurum (Keçek, Pasinler); Eskişehir (Bozan); Giresun (Piraziz); Gümüşhane; Hatay (Reyhanlı, Hisarcık); Iğdır (Karakoyun, Taşburun); Isparta (Sofular, Nudra); İzmir (Tepeköy); Kahramanmaraş (Sevin, Çoğulhan, Afşin, Elbistan, Göksun, Bertiz +1); Kars (Kızılçakçak); Kayseri (Bünyan, Pınarbaşı); Kırklareli (Çavuşköy); Kilis (Kilis); Kocaeli (Gaipler); Kütahya (Beşkarış); Manisa (Turgutlu); Muş; Niğde (Bor); Ordu (Faldaca, Zile, Çavdar); Rize (Hemsin, Ortaköy); Samsun (Bafra, Çarşamba, Karakoğuk); Sinop (Boyabat); Sivas (Mursal, Palha, Savrun, Karaözü, Telin, Gürün +6); Şanlıurfa (Halfeti); Tokat (Muhat, Altuntaş, Yatmış, Sanusa, Reşadiye, Taşova +1); Uşak (Eşme); Yalova (Koru); Yozgat (Bektaşlı, Büyükincirli, Divanlı)

2. 2

   Sarımsaklı yoğurt.

   Çorum (İskilip)

3. 3

   Uzaktan ancak seçilebilen hafif beyazlık, ışık.

   Adana (Kozan); Amasya (Gümüşhacıköy, Merzifon ve köyleri, Varay); Ankara (ÇanıUı, Dağhalilince, Solakuşağı Şerefli Koçhisar, Şerefli Koçhisar); Antalya (Kışla, KaradereGündoğmuş, Serik); Artvin (Erkinis, Ersis, Yusufeli, Şavşat ve köyleri, Erkinis, Düzenli, Çavdarlı); Aydın (Hamzabali, Çulhan, Sürez, Karahayı); Balıkesir (Edremit, Kadıköy Bigadiç, Yeniköy, Yeniköy); Bitlis (Ahlat); Bolu (iğneciler, Mudurnu); Burdur (Ürkütlü, Güney, Akçaköy Yeşilova, Devri Bucak, Aziziye, Çerçin, Salda Yeşi lova Tefenni, Kuşbaba Bucak, Çerçin, Çerçin, Ürkütlü, Pazaravdan Bucak, Aziziye, Çerçin); Bursa (Devecikonağı, Karaoğlan); Çanakkale (Bayramiç,Lâpseki, Çan, Tavakh Ezine, Fi li); Çorum; Denizli (DarıverenAcıpayam, Sarayköy köyleri, Eziler, İğdir, Darıveren Acıpayam, Karataş Sarayköy, İsabey Çal, Kızılyer, Kösten); Düzce (İğneciler Mudurnu, Düzce); Edirne (Kayapa); Elazığ (Ağın); Erzurum (Keçek Oltu); Eskişehir (Bozan, Yakakayı); Gaziantep (Kilis ve köyleri, Kilis, Lohan); Giresun (Piraziz); Gümüşhane (Harşit bucağı köyleri, Uluşiran); Hatay (Reyhanlı ve Amik Ovası Türkmenleri, Hisarcık); Iğdır (Göle, Posof, Ölçek, Ardahan, Kızılçakçak Arpaçay, Karakoyun, Taşburun, İğdır); Isparta (Bağıllı, Yılanlı, Nudra Şarki Karaağaç, Sofular, Yakaköy, Nudra, Şarki Kara ağaç, Yassıviran, Senirkent, Aydoğmuş Keçiborlu, Eğridir köy leri, Sütçüler köyleri, Hisarardı Yalvaç, Atabey, Uluğbey Senirkenl, Şarki Karaağaç, Gelendost,Eğridir köyleri, Sütçüler köyleri); İzmir (Bergama, Tepeköy); Kahramanmaraş (Çoğulhan Af şin, Çoğulhan, Sevin, Afşin, Elbistan, Göksün ve köyleri, Bertiz, Eloğlu); Karaman (Görmel, Uğurlu); Kars (Ölçek Ardahan, Kızılçakçak Ar paçay); Kastamonu (Cide); Kayseri; Kırklareli (Çavuşköy); Kocaeli (Gaipler, Kandıra); Konya (Karaman, Çavuşcu Ilgın, Yeniköy); Kütahya (Beşkarış, Yenice, Emet); Malatya; Manisa (Turgutlu, Çepnidere); Mersin (Mut köyleri, Mersin köyleri); Muğla (Milas, Marmaris köyleri, Yatağan köyleri, Yaşyer Milas, Fethiye ve çevresi); Muş; Nevşehir (Genezin, Hacıbektaş); Niğde (Bor, Çukurkuyu, Bor, Emirler, Ulukışla); Ordu (Armutlu, Karakuş bucağı köyler, Zile, Faldaca Mesudiye, Çavdar, Arpaköy, Karakuş bucağı köyleri Ünye, Akkuş köyleri); Rize (Hemsin, Ortaköy); Samsun (Çarşamba, Bafra, Karakoğuk); Sinop (Boyabat); Sivas (Çepni, Hacıilyas, Koyulhisar, Göbekviran, Soğukpınar Kangal, Koyulhisar, Mursal, Palha, Savrun Divriği, Telin, Gürün, Ağrakos Suşehri, E. Hüyük Şarkışla, Karaözü Gemerek, Zara, Tutmaç); Tokat (Hayati Erbaa, Dodurga, Bozcalı, Zile, Zile, Taşo va); Tunceli (Hozat); Uşak (Eşme köyleri); Van (Erciş); Yalova (Koru); Yozgat (Bektaşlı Boğazlıyan, Divanlı, Büyükincirli); Zonguldak (Safranbolu, Cumayanı)

   Mayıs dedi mi dutlara ağartı düşer.

4. 4

   Dutta ilk olgunlaşma belirtisi, ben: Mayıs dedi mi dutlara ağartı düşer.

   Artvin (Ersis); Elazığ (Ağın)

5. 5

   İltihaplanan yara ve çıbanın üzerindeki beyazlık.

   Zonguldak (Cumayanı)

Değişkeler

Ağız atlası

Öteki ağız çalışmalarında

• < T. ağ+ar-tı: Süt ve sütten elde edilen ürünler (Erzincan Merkez)
  -Erzincan ve yöresiMukim Sağır, Erzincan ve Yöresi Ağızları, İnceleme-Metinler-Sözlük, 1995
• Sütten yapılan yiyecekler, yoğurt
  -Elâzığ ve yöresiTuncer Gülensoy- Ahmet Buran, Elazığ Yöresi Ağızlarından Derlemeler, 1994

Geçtiği yerler — detay