gelberi

Anlamlar

1. 1

   Büyük ocaklardan ateşi dışarı çekmek, tıkanmış boru, ark vb. şeyleri temizlemek ya da harç, çamur, kireç karıştırmak için kullanılan uzun saplı demir araç.

   Afyonkarahisar (Dikici); Amasya (Zana, Merzifon); Ankara (Çanıllı, Hasanoğlan); Artvin (Sarıgöl); Balıkesir (Demirkapı); Bolu (Kürkçüler, Göynük); Burdur (Karamanlı); Bursa (Çeltikçi); Çanakkale (Biga); Çankırı (Kurşunlu); Çorum (Çıkrık, Mecitözü, İskilip); Denizli (Sarayköy, Hırka, Yukarıseyit, Çivril); Edirne (Zeytinli); Elazığ; Erzincan (Miçinkağ); Erzurum (Tortum); Eskişehir (Toka); Giresun (Piraziz, Süme); Isparta (Kozluca, Atabey, Gönen); İzmir (Bergama, Urla); Kahramanmaraş; Karabük (Safranbolu); Karaman (Ermenek, Eğrigöz); Kars; Kastamonu; Kırklareli (Çavuşköy, Ceylan, Çengelli); Kırşehir (Köşker); Kocaeli (Kandıra); Konya (Ereğli); Kütahya; Malatya; Manisa (Alaşehir); Muğla (Seki, Milas); Niğde (Bahçeli); Rize (Gündoğdu); Sakarya (Akyazı); Samsun (Lâdik); Sinop (Ayancık); Sivas (Diktaş, Palha, Gemerek, Tutmaç, Gürün, Şarkışla); Tekirdağ (Büyükmarika); Yozgat; Zonguldak (Devrek, Aliköy)

2. 2

   Tırmık

   Afyonkarahisar (İshaklı, İshaklı Bolvadin, Dinar); Antalya (Erenyaka, Çomaklıdede Korkuteli, Kaş, Erenyaka, Kaş, Çomaklıdede); Balıkesir (Kerim); Erzurum; Giresun (Görele, Tirebolu, Alucra, Görele, Tirebolu); Rize (Kaptanpaşa); Sivas (Telin); Şanlıurfa; Trabzon (Beşik-düzü)

3. 3

   Ağzı enli çapa.

   Antalya (Çomaklıdede Koıkuteli, Akçaenis); Çorum; Denizli (Oğuz Acıpayam, Kiremitçi); Isparta (Körküler); Kıbrıs (Mağusa, Lefkoşe); Muğla (Ceylân); Muş (Varto)

4. 4

   Maşa.

   Yozgat (Yerköy)

5. 5

   Tarla ve harman döküntülerini toplayan, fındık yığını yapmaya yarayan bir araç.

   Trabzon (Hacavera)

6. 6

   Külek yapmak için ağacı yontmaya yarayan bir araç.

   Artvin (Yavuz)

7. 7

   Yüksek dallardaki meyveleri toplamak için kullanılan çatallı sopa.

   Erzurum (Hükâm); Konya; Muğla; Van

8. 8

   Ağaç dallarını budamak için kullanılan eğri demir.

   Sivas (Ekse)

9. 9

   Bulgur karıştırmaya yarayan bir araç: Gelberiyi alda eyice bulguru garıştır, ahşama çıksın.

   Gümüşhane (Uluşiran); Sivas (Çepni, Karaözü)

   Gelberiyi alda eyice bulguru garıştır, ahşama çıksın.

10. 10

    Testere dişlerini sağa sola bükmek için kullanılan kertikli demir aygıt, çap demiri,

    Bolu (iğneciler, İğneciler)

Değişkeler

Ağız atlası

Öteki ağız çalışmalarında

• Ateşi çekmek için kullanılan alet, ateş çekeceği
  MalatyaCemil Gülseren, Malatya İli Ağızları, İnceleme - Metinler - Sözlük ve Dizinler, 2000
• < gel beri: tandırın külünü çekmek için yapılmış alt ucuada yatay küreği bulunan alet
  -ErzurumEfrasiyap Gemalmaz, Erzurum İli Ağızları, İnceleme-Metinler-Sözlük ve Dizinler, 1995
• Tandırın külünü çekmede kullanılan uzun saplı alet
  -ErzurumSelâhattin Olcay, Erzurum Ağzı, İnceleme-Derleme-Sözlük, 1995

Geçtiği yerler — detay