baba

Anlamlar

1. 1

   Büyük ve onulmaz çıban, veba, dert, hastalık (ilenmelerde): Elinde kolunda babalar çıksın.

   Amasya; Ankara (Tıraş); Çankırı (Kurşunlu, Şabanözü, Saray); Çorum (İskilip); Elazığ; Erzincan (Refahiye); Erzurum; Gaziantep; Gümüşhane; Kahramanmaraş (Afşin); Kars; Kastamonu; Kayseri (Pınarbaşı); Kırşehir; Konya (Akşehir); Malatya (Aşudu); Niğde (Bor); Ordu (Kuzköy); Samsun; Sinop (Boyabat); Sivas (Divriği, Tekerahma, Gürün, Kangal); Tokat (Zile); Van (Erciş); Yozgat (Külekçi, Boğazlayan)

2. 2

   Koyun ve insanların akciğerinde olan bir hastalık.

   Kayseri (İncesu)

3. 3

   Zehir zıkkım ilenmelerde: Baba yiyesice.

   Kahramanmaraş (Afşin); Konya (Ermenek ve köyleri); Sivas (Gürün)

4. 4

   Büyük ve onulmaz çıban, veba, dert, hastalık (ilenmelerde): Elinde kolunda babalar çıksın.

Değişkeler

Ağız atlası

Öteki ağız çalışmalarında

• Baba. || babaigit: babayiğit || baba sultan: alay yollu kullanılan saygı sözü, hünkâr || babasi < uşahların babasi: kocam, beyim, efendim
  -ErzurumEfrasiyap Gemalmaz, Erzurum İli Ağızları, İnceleme-Metinler-Sözlük ve Dizinler, 1995
• < Ar. vebâ: veba; koltuk altı çıbanı; kargış sözü. || beva || baba (boğuzan / yüzen) çiha!: (kargış sözü) || baba dawun (yiyesen)! (kargış sözü) || baba duta!: ne kadar sevimli; ne kadar cici; çok tatlı anlamına sevgi sözü || baba işlesin! (kargış sözü) || baba vuracağın sufatına davun çıha! (kargış sözü) || baba yiyesen! (kargış sözü) || babanın beşi! (kargış sözü) || boğuzan baba düzüle! (kargış sözü) || goltuğuna baba çıhacah (kargış sözü)
  -ErzurumEfrasiyap Gemalmaz, Erzurum İli Ağızları, İnceleme-Metinler-Sözlük ve Dizinler, 1995
• bâbâ:Zehir, zıkkım (Erzincan Merkez)
  -Erzincan ve yöresiMukim Sağır, Erzincan ve Yöresi Ağızları, İnceleme-Metinler-Sözlük, 1995
• Baba
  -DiyarbakırMünir Erten, Diyarbakır Ağzı, İnceleme-Metinler-Sözlük, 1994
• Baba (bk. bava, buva)
  Doğu TrakyaSelâhattin Olcay, Doğu Trakya Yerli Ağzı, İnceleme-Derleme-Dizin, 1995
• < veba: kargış için kullanılan edat; baba işlesin, dutsun, yüzen çıha, dawun
  -ErzurumSelâhattin Olcay, Erzurum Ağzı, İnceleme-Derleme-Sözlük, 1995
• bâbâ:Beraber
  Güney-Batı AnadoluZeynep Korkmaz, Güney-Batı Anadolu Ağızları Ses Bilgisi (Fonetik), 1994

Geçtiği yerler — detay