Sınıflandırma

Türkiye Türkçesi ağız sözlüğünün tipolojik, coğrafi ve semantik analitiği. Sekmeler arasında gez — her birinde ayrı bir görsel + kılavuz.

Yerel sözcük oranı
67.5%
Sadece 1 ilde geçen sözcükler
Ortalama il yayılımı
2.57
Bir sözcük ortalama kaç ilde geçiyor
Tek sözcüklü
87.4%
Madde başında tek kelime
Homonim oranı
92.4%
(I), (II)… ile ayrılmış
Ortalama anlam
1.19
Bir madde başına anlam sayısı
En çok anlamlı
23
Tek bir maddede max alt anlam

Sözlük tipolojisi

Maddebaşı, anlam ve veri tamamlığı oranları

Madde uzunluğu
  • Tek sözcük87%
  • Çok sözcüklü13%
Anlam çeşitliliği
  • Tek anlamlı89%
  • Çok anlamlı11%
Konum bilgisi
  • Konumlu63%
  • Konumsuz37%
Tanık (örnek)
  • Tanıklı8%
  • Tanıksız92%

Kılavuz — terimler

Kullanılan ileri yöntemler ve terimlerin anlamı

Jaccard benzerlik

İki kümenin ortak eleman sayısının bileşim eleman sayısına oranı.

|A∩B| / |A∪B|
Polysemy (çok anlamlılık)

Bir sözcüğün taşıdığı farklı anlam sayısı.

anlam_sayısı(sözcük)
TF-IDF / Karakteristik skor

Bölgede baskın, başkasında nadir olma derecesi.

freq(bölge) × freq(bölge)/freq(toplam)
Zipf yasası

Az sayıda kelime çok kullanılır, çoğu az.

f(k) ≈ C / k^s
UPGMA / Hiyerarşik kümeleme

Average-linkage ile en yakın kümeleri ardışık birleştirme.

d(A∪B,C) = (|A|·d(A,C)+|B|·d(B,C))/(|A|+|B|)
Kavramsal alan

Anlam yakınlığına göre kelime grupları (semantic field).

anlam_metni içinde anahtar kelime varsa
Homonim

Aynı yazılışlı, farklı anlamlı maddeler. (I), (II), (III).

(I), (II), …
Değişke (varyant)

Bir maddenin farklı ağızlardaki yazılışı.

degiske → hedef_madde
FTS (full-text search)

Türkçe stem'leme + relevans skorlama.

ts_rank(fts, query)
Trigram (typo toleransı)

3 karakterlik dilim benzerliği.

similarity(a, b)

Bölge bazlı benzerlik haritası

Bölgeye tıkla — diğer bölgelerle benzerlik haritada ışıyacak. Detaylı karşılaştırma için linke git.

Bir bölgeye tıkla — diğer bölgelerle benzerliği haritada ışıyacak
AdanaAdıyamanAfyonAğrıAmasyaAnkaraAntalyaArtvinAydınBalıkesirBilecikBingölBitlisBoluBurdurBursaÇanakkaleÇankırıÇorumDenizliDiyarbakırEdirneElazığErzincanErzurumEskişehirG.antepGiresunGümüşhaneHakkariHatayIspartaMersinİstanbulİzmirKarsKastamonuKayseriKırklareliKırşehirKocaeliKonyaKütahyaMalatyaManisaK.maraşMardinMuğlaMuşNevşehirNiğdeOrduRizeSakaryaSamsunSiirtSinopSivasTekirdağTokatTrabzonTunceliŞ.urfaUşakVanYozgatZonguldakAksarayBayburtKaramanKırıkkaleBatmanŞırnakBartınArdahanIğdırYalovaKarabükKilisOsmaniyeDüzceKıbrıs

Bölgesel ağız profili

Sesbilim/fonotaktik, morfotaktik, kavram alanları ve karakteristik sözcükler birlikte okunur. Skorlar Türkiye ortalamasına göre bölgenin ne kadar ayrıştığını gösterir.

Marmara imzası

Ortalama dışına çıkan en güçlü göstergeler
Bölge sayfası
Ses/fonotaktik
  • Ünlüyle bitme
    %29.3 · ort. %28.2 · yüksek
    +2.1
  • Kalın ünlü
    %60.6 · ort. %57.9 · yüksek
    +1.9
  • Çift ünsüz
    %2.9 · ort. %4.1 · düşük
    -1.8
  • Patlamalı ünsüz
    %45.0 · ort. %44.0 · yüksek
    +1.2
  • Büyük ünlü uyumu
    %92.7 · ort. %91.0 · yüksek
    +1.1
  • Sürtünmeli ünsüz
    %16.4 · ort. %17.8 · düşük
    -1.0
Morfotaktik
  • Ortalama söz birimi
    1.11 · ort. 1.13 · düşük
    -1.6
  • Çok sözcüklü yapı
    %10.1 · ort. %12.2 · düşük
    -1.5
  • -lık/-lik
    %3.3 · ort. %3.1 · yüksek
    +1.1
  • İkileme
    %0.9 · ort. %1.1 · düşük
    -0.8
  • Çekim eki yoğunluğu
    %6.3 · ort. %6.8 · düşük
    -0.7
  • -sız/-siz
    %0.3 · ort. %0.4 · düşük
    -0.7
Kavram alanı
  • Aletler ve eşya
    %6.7 · ort. %5.6 · yüksek
    +2.0
  • Hayvanlar
    %14.8 · ort. %13.9 · yüksek
    +0.9
  • Doğa ve coğrafya
    %6.9 · ort. %5.6 · yüksek
    +0.8
  • Akrabalık
    %3.0 · ort. %2.6 · yüksek
    +0.8
  • Giysi ve dokuma
    %6.5 · ort. %6.1 · yüksek
    +0.8
  • Renk ve görüntü
    %6.6 · ort. %6.3 · yüksek
    +0.3
Bölgeyi tanıtan sözcükler
1akçabardak%90
9 / 10 geçiş
2darcan (I)%62
13 / 21 geçiş
3kodak (I)%38
21 / 55 geçiş
4arış (I)%56
14 / 25 geçiş
5davulgu%77
10 / 13 geçiş
6abe (I)%71
10 / 14 geçiş
7kıfı (II)%75
9 / 12 geçiş
8kırlangıç (I)%80
8 / 10 geçiş
9pinavut%80
8 / 10 geçiş

Ağız özgünlüğü endeksi

Türkiye ortalamasından ayrışma düzeyi; 100 en belirgin bölgesel profil.

  1. 1Kıbrıs100.0
    Ses 80Morfot. 106Kavram 114
  2. 2Doğu Anadolu66.7
    Ses 74Morfot. 77Kavram 49
  3. 3Marmara48.1
    Ses 56Morfot. 38Kavram 51
  4. 4Güneydoğu Anadolu43.2
    Ses 47Morfot. 37Kavram 46
  5. 5Ege38.6
    Ses 43Morfot. 35Kavram 38
  6. 6Karadeniz33.7
    Ses 39Morfot. 30Kavram 33
  7. 7Akdeniz31.5
    Ses 30Morfot. 29Kavram 36
  8. 8İç Anadolu26.7
    Ses 25Morfot. 38Kavram 18

İzoglos / dil sınırı haritası

En keskin bölgesel ayrışma hatları; çizgi kalınlığı profil farklılığıyla artar.

AdanaAdıyamanAfyonAğrıAmasyaAnkaraAntalyaArtvinAydınBalıkesirBilecikBingölBitlisBoluBurdurBursaÇanakkaleÇankırıÇorumDenizliDiyarbakırEdirneElazığErzincanErzurumEskişehirG.antepGiresunGümüşhaneHakkariHatayIspartaMersinİstanbulİzmirKarsKastamonuKayseriKırklareliKırşehirKocaeliKonyaKütahyaMalatyaManisaK.maraşMardinMuğlaMuşNevşehirNiğdeOrduRizeSakaryaSamsunSiirtSinopSivasTekirdağTokatTrabzonTunceliŞ.urfaUşakVanYozgatZonguldakAksarayBayburtKaramanKırıkkaleBatmanŞırnakBartınArdahanIğdırYalovaKarabükKilisOsmaniyeDüzceKıbrıs

En belirgin ayrışmalar

Bölge karşılaştırmasına geçerek ayrıntılı ses, ek, kavram ve sözcük farklarını görebilirsin.

  1. Doğu Anadolu×Kıbrıs%71.2
    Ses %68.9Morfot. %73.3Kavram %71.5
    En ayırt edici: Hareket ve eylem
    Karşılaştır
  2. Marmara×Kıbrıs%69.5
    Ses %66.8Morfot. %68.4Kavram %73.4
    En ayırt edici: Çift ünsüz
    Karşılaştır
  3. Karadeniz×Kıbrıs%68.4
    Ses %67.1Morfot. %68.2Kavram %69.9
    En ayırt edici: Hastalık ve sağlık
    Karşılaştır
  4. Güneydoğu Anadolu×Kıbrıs%67.9
    Ses %66.2Morfot. %69.5Kavram %67.9
    En ayırt edici: Renk ve görüntü
    Karşılaştır
  5. Ege×Kıbrıs%66.8
    Ses %63.1Morfot. %67.7Kavram %69.6
    En ayırt edici: Renk ve görüntü
    Karşılaştır
  6. Akdeniz×Kıbrıs%65.9
    Ses %60.8Morfot. %67.8Kavram %69.0
    En ayırt edici: -cı/-ci
    Karşılaştır
  7. İç Anadolu×Kıbrıs%65.5
    Ses %62.3Morfot. %65.8Kavram %68.3
    En ayırt edici: Yan yana ünlü
    Karşılaştır
  8. Ege×Doğu Anadolu%62.6
    Ses %67.5Morfot. %62.0Kavram %58.3
    En ayırt edici: Büyük ünlü uyumu
    Karşılaştır

İleri bölgesel çözümleme

Ses/fonotaktik ağacı, kavram yoğunluğu, bölge içi il sapmaları, ayırt edici morfotaktik ekler ve bölgeler arası sözcük köprüleri birlikte gösterilir.

Ses/fonotaktik yakınlık ağacı

Bölgeler yalnız ses ve fonotaktik özelliklere göre kümelenir.

Akdenizİç AnadoluEgeGüneydoğu AnadoluMarmaraKaradenizDoğu AnadoluKıbrıs
yakınUPGMA · ses profili uzaklığıuzak

Marmara ayrıntıları

Kavram alanı yoğunluğu

Ayırt edici morfotaktik ekler ve biçimler

  • -lık/-lik%3.3+1.1
  • -cı/-ci%1.6+0.3
  • Türetilmiş sözcük%45.1+0.1
  • Yapım eki yoğunluğu%45.1+0.0

Bölge içi il sapmaları

  • Yalova%87.1
    Ses/fonot. %86.4Morfot. %86.6Kavram %88.4
    Ayırt edici: Ortalama sözcük uzunluğu
  • İstanbul%68.1
    Ses/fonot. %73.1Morfot. %59.3Kavram %71.7
    Ayırt edici: Ortalama sözcük uzunluğu
  • Bilecik%62.5
    Ses/fonot. %54.8Morfot. %62.2Kavram %70.6
    Ayırt edici: Ortalama sözcük uzunluğu
  • Sakarya%62.5
    Ses/fonot. %61.4Morfot. %54.1Kavram %71.8
    Ayırt edici: Ortalama sözcük uzunluğu
  • Tekirdağ%59.9
    Ses/fonot. %62.3Morfot. %63.7Kavram %53.6
    Ayırt edici: Ortalama sözcük uzunluğu

Sözcük köprüleri

Marmara×Ege
abapaçıkçebiç (I)ısıranakıtma (I)
Karşılaştır
Marmara×Akdeniz
abo, abö (I)çebiç (I)tüğlemek (I)an, a· (I)
Karşılaştır
Marmara×İç Anadolu
yeğniboduç (I)badavra (II)abo, abö (I)
Karşılaştır
Marmara×Karadeniz
yeğniala (I)çekelez (I)çebiç (I)
Karşılaştır

Sözcük köprüleri

İki bölgede de güçlü görünen, bölgeleri birbirine bağlayan ortak sözcükler.

Marmara×Ege
abapaçıkçebiç (I)ısıranakıtma (I)an, a· (I)
Karşılaştır
Marmara×Akdeniz
abo, abö (I)çebiç (I)tüğlemek (I)an, a· (I)ağnamak (I)
Karşılaştır
Marmara×İç Anadolu
yeğniboduç (I)badavra (II)abo, abö (I)çebiç (I)
Karşılaştır
Marmara×Karadeniz
yeğniala (I)çekelez (I)çebiç (I)badavra (II)
Karşılaştır
Marmara×Doğu Anadolu
yeğnidada (I)kodak (I)kota (I)badavra (II)
Karşılaştır
Marmara×Güneydoğu Anadolu
dokurcun (II)kepir (I)yeğniaykırlamak (I)çükündür
Karşılaştır
Marmara×Kıbrıs
çebiç (I)dorum (I)kopmakkoğlamaktepsermek (I)
Karşılaştır
Ege×Akdeniz
bağlağı (II)abapaçıkabo, abö (I)ısırandığan (I)
Karşılaştır

Bölge benzerlik matrisi

Jaccard skoru × 100 (8×8 matris)

MarmaraEgeAkdenizİç Anado…Karadeni…Doğu Ana…Güneydoğ…KıbrısMarmara—181514131091Ege18—2218151091Akdeniz1522—211611111İç Anadolu141821—191291Karadeniz13151619—1271Doğu Anado…1010111212—111Güneydoğu …99119711—1Kıbrıs1111111—

Anlam metni uzunluğu

Bölgelerin tanım yoğunluğu — kısa-net mi, ayrıntılı mı?

  1. Kıbrıs
    30 karakter
  2. Güneydoğu Anadolu
    28 karakter
  3. Akdeniz
    28 karakter
  4. Marmara
    28 karakter
  5. Ege
    28 karakter
  6. Karadeniz
    27 karakter
  7. İç Anadolu
    27 karakter
  8. Doğu Anadolu
    26 karakter

İnteraktif il benzerlik haritası

Bir ile tıkla — o ile en benzer iller koyu renkle ışıyacak (Jaccard skoru)

Bir ile tıkla — o ile benzer iller koyu renkle ışıyacak
AdanaAdıyamanAfyonAğrıAmasyaAnkaraAntalyaArtvinAydınBalıkesirBilecikBingölBitlisBoluBurdurBursaÇanakkaleÇankırıÇorumDenizliDiyarbakırEdirneElazığErzincanErzurumEskişehirG.antepGiresunGümüşhaneHakkariHatayIspartaMersinİstanbulİzmirKarsKastamonuKayseriKırklareliKırşehirKocaeliKonyaKütahyaMalatyaManisaK.maraşMardinMuğlaMuşNevşehirNiğdeOrduRizeSakaryaSamsunSiirtSinopSivasTekirdağTokatTrabzonTunceliŞ.urfaUşakVanYozgatZonguldakAksarayBayburtKaramanKırıkkaleBatmanŞırnakBartınArdahanIğdırYalovaKarabükKilisOsmaniyeDüzceKıbrıs
Renk = coğrafi bölge. Bir ile tıkla — yakın iller yeşil, uzak iller kırmızı işaretlenir.

En benzer 15 il çifti

İllerin ağız bakımından komşuluğu

  1. 1Burdur↔Denizli
    22.9%
  2. 2Denizli↔Isparta
    22.6%
  3. 3Aydın↔Muğla
    21.4%
  4. 4Burdur↔Isparta
    21.3%
  5. 5Amasya↔Çorum
    20.3%
  6. 6Denizli↔Muğla
    20.0%
  7. 7Aydın↔Denizli
    19.6%
  8. 8Kırklareli↔Tekirdağ
    19.0%
  9. 9Aydın↔İzmir
    19.0%
  10. 10Aydın↔Manisa
    18.9%
  11. 11Amasya↔Tokat
    18.4%
  12. 12Aydın↔Burdur
    18.3%
  13. 13Amasya↔Sivas
    18.0%
  14. 14Afyonkarahisar↔Burdur
    18.0%
  15. 15Burdur↔Muğla
    17.9%

Tüm il çiftleri — benzerlik oranı

2.000 çift · arama, filtre ve sayfalama ile gez

2.000 / 2.000 çift
#İl 1İl 2Jaccard%
1BurdurDenizli
22.87%
2DenizliIsparta
22.59%
3AydınMuğla
21.39%
4BurdurIsparta
21.26%
5AmasyaÇorum
20.29%
6DenizliMuğla
19.97%
7AydınDenizli
19.59%
8KırklareliTekirdağ
19.03%
9Aydınİzmir
19.00%
10AydınManisa
18.94%
11AmasyaTokat
18.38%
12AydınBurdur
18.26%
13AmasyaSivas
18.02%
14AfyonkarahisarBurdur
17.99%
15BurdurMuğla
17.92%
16AntalyaBurdur
17.88%
17DenizliEskişehir
17.76%
18AfyonkarahisarDenizli
17.71%
19İzmirManisa
17.60%
20AfyonkarahisarIsparta
17.58%
21SivasTokat
17.45%
22EdirneKırklareli
17.44%
23AnkaraEskişehir
17.44%
24EskişehirIsparta
17.35%
25AntalyaMuğla
17.23%
26ÇorumSivas
17.09%
27GiresunOrdu
17.02%
28AfyonkarahisarEskişehir
16.98%
29ÇorumEskişehir
16.97%
30KayseriSivas
16.94%
31AmasyaSamsun
16.90%
32ÇorumTokat
16.62%
33AntalyaDenizli
16.61%
34IspartaMuğla
16.56%
35AntalyaIsparta
16.48%
36MersinKaraman
16.46%
37EskişehirKütahya
16.28%
38ÇankırıEskişehir
16.08%
39İzmirMuğla
16.07%
40EskişehirSivas
16.04%
41ÇankırıÇorum
16.03%
42Denizliİzmir
16.00%
43AntalyaAydın
15.99%
44BalıkesirManisa
15.76%
45DenizliManisa
15.75%
46AmasyaEskişehir
15.74%
47ÇorumKayseri
15.73%
48AydınIsparta
15.72%
49NiğdeSivas
15.66%
50AydınBalıkesir
15.62%
Sayfa 1 / 40

Hiyerarşik kümeleme — il dendrogramı

81 ilin ağız benzerliğine göre ağaç yapısı (UPGMA average-linkage)

Dendrogram yükleniyor…

Bu sözcük nereli?

Sözcüğün il, ilçe, köy ve bölge düzeyindeki en güçlü yer izleri

Sonuç yok.

Dilsel ada adayları

Coğrafi komşularından çok, uzak bir ile benzeyen il profilleri

Komşu farkı

Yan yana olup söz varlığı en sert ayrışan il çiftleri

Fonetik varyant kümeleri

Aynı merkeze bağlanan değişke biçimleri

OCR şüphe paneli

Birbirine aşırı benzeyen düşük kayıtlı yer adı çiftleri

Anlam derinliği (polysemy)

Sözcük başına ortalama anlam — bölgesel polysemy farkları.

Bölge bazında ortalama anlam sayısı

  1. Kıbrıs
    1.81
  2. Güneydoğu Anadolu
    1.75
  3. Marmara
    1.68
  4. Ege
    1.59
  5. Akdeniz
    1.54
  6. Doğu Anadolu
    1.54
  7. İç Anadolu
    1.49
  8. Karadeniz
    1.45

Madde başına anlam sayısı dağılımı

1110.5k29.8k32.6k491454236195712586493810241119129

X: anlam sayısı · Y: o sayıda anlama sahip madde adedi (log ölçek)

Genel sesbilim profili

Toplam sözcük
110.897
Ort. uzunluk
6.50
karakter
Ort. hece
2.61
Ort. ünlü
2.61
vokal oranı: 40.5%
Ort. ünsüz
3.89
Uyumlu sözcük
51.9%

Ünlü sınıfları

Kalın / İnce

Kalın (a, ı, o, u, â, û)
57.8%
İnce (e, i, ö, ü, î)
42.2%

Düz / Yuvarlak

Düz (a, e, ı, i)
77.7%
Yuvarlak (o, ö, u, ü)
22.0%

Dar / Geniş

Dar (ı, i, u, ü)
38.9%
Geniş (a, e, o, ö)
60.7%
Kalın/İnce: dilin arka/ön bölgesinde oluşan ünlüler — ünlü uyumunun temeli. Düz/Yuvarlak: dudakların durumu — küçük uyum bunu kontrol eder. Dar/Geniş: ağız açıklığı — küçük uyumda darlar yuvarlağı izler.

Ünsüz sınıfları (artikülasyon biçimine göre)

Patlamalı (durak)p, b, t, d, k, g, ç, c — geçici tıkanma sonrası açılma
43.8%
Sürtünmelif, v, s, z, ş, j, h, ğ — sürekli sürtünme
18.5%
Nazal (genizsi)m, n — burundan da çıkar
15.6%
Akıcı (likid)l, r — engelsiz akış
18.5%
Sert ünsüzlerf, s, t, k, ç, ş, h, p — sertleşme öncesi/sonrası
38.9%
Yumuşak ünsüzlerb, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z
61.1%
Türkçe sözcüklerde patlamalı (p, b, t, d, k, g) ünsüzler en yoğun (~%44); akıcı (l, r) ve sürtünmeli (~%18) onları izler. Bu dağılım, dilin "patlayıcı + sürekli akıcı" karakterini gösterir.

Büyük ünlü uyumu

Kalın (a, ı, o, u)
57.539 (51.9%)
İnce (e, i, ö, ü)
40.125 (36.2%)
Karışık (uyumsuz)
13.230 (11.9%)
Ünlüsüz
3 (0.0%)
Türkçe sözcüğün tüm ünlüleri ya hep kalın ya da hep ince olur. Karışık ünlülü sözcükler genelde alıntıdır (Arapça, Farsça, Avrupa dilleri).

Küçük ünlü uyumu (düz/yuvarlak)

Tümü düz (a, e, ı, i)
66.492 (60.0%)
Karışık
30.628 (27.6%)
Tümü yuvarlak (o, ö, u, ü)
8.924 (8.0%)
Tek ünlü
4.850 (4.4%)
Ünlüsüz
3 (0.0%)

Alıntı sözcük göstergeleri ve yapı

Şapkalı ünlü içeriyorâ, î, û — çoğu Arapça/Farsça alıntıyı imler
851 (0.77%)
Yan yana ünlüsaat, şair, fiil — Türkçeye yabancı yapı
957 (0.86%)
Çift ünsüzdikkat, hatta, kelime — alıntı sözcüklerde
5.406 (4.87%)
Başta iki ünsüztren, krem, stres — Türkçede yoktur
72 (0.06%)
Sonda iki ünsüzkart, sırt, dört — hem Türkçe hem alıntıda görülür
2.105 (1.90%)
Yabancı ünsüz kombi.ünsüz + h/ğ kombinasyonu (çh, kh, sh)
1.531 (1.38%)

Hece sayısı dağılımı

1250.7k340.1k413.6k567

İlk ses (top 15)

  1. k
    13.219
  2. g
    8.937
  3. b
    8.347
  4. s
    7.182
  5. d
    7.123
  6. t
    7.091
  7. a
    7.063
  8. ç
    6.915
  9. h
    5.395
  10. y
    5.284
  11. c
    5.053
  12. m
    4.211
  13. p
    3.990
  14. e
    3.717
  15. ş
    2.293

Son ses (top 15)

  1. k
    39.712
  2. a
    9.393
  3. n
    8.282
  4. e
    7.187
  5. i
    5.675
  6. ı
    5.526
  7. r
    5.284
  8. l
    3.835
  9. t
    3.544
  10. z
    3.409
  11. ç
    2.781
  12. h
    2.630
  13. m
    2.328
  14. ş
    2.178
  15. u
    2.145

Bölgesel sesbilim tablosu

BölgeUzunlukHeceÜnlüÜnsüzVokal %Uyum
Marmara6.382.572.573.8140.7%92.7%
Ege6.452.602.603.8540.7%92.6%
Akdeniz6.452.592.593.8640.4%92.1%
İç Anadolu6.422.572.573.8440.5%91.3%
Karadeniz6.362.562.563.8040.6%89.9%
Doğu Anadolu5.992.392.393.6040.1%87.5%
Güneydoğu Anadolu6.082.452.453.6340.6%90.6%
Kıbrıs6.692.652.654.0439.9%91.3%

Genel morfoloji profili

Toplam sözcük
124.606
Türetilmiş
53.343
42.81%
Çok sözcüklü
15.912
12.77%
İkileme
1.535
1.23%
Pekiştirme
2.085
1.67%
Ort. ek/sözcük
0.77
yapım: 0.43 · çekim: 0.06

Yapım, çekim ve fiil ekleri — kategorilere göre

Yapım: isim → isim

-lık/-lik/-luk/-lük
3.508 (2.82%)
-cı/-ci/-cu/-cü
2.007 (1.61%)
-lı/-li/-lu/-lü
3.661 (2.94%)
-sız/-siz/-suz/-süz
488 (0.39%)
-ca/-ce/-ça/-çe
1.644 (1.32%)
-cık/-cik/-cuk/-cük
1.838 (1.48%)
-daş/-deş
191 (0.15%)
-ki
377 (0.30%)

Yapım: fiil → isim

-mak/-mek
24.532 (19.69%)
-ma/-me
1.991 (1.60%)
-ış/-iş/-uş/-üş
1.279 (1.03%)
-ıcı/-ici/-ucu/-ücü
359 (0.29%)
-ak/-ek
33.893 (27.20%)
-gı/-gi/-gu/-gü
834 (0.67%)
-tı/-ti/-tu/-tü
1.939 (1.56%)

Sıfat-fiil

-an/-en
5.503 (4.42%)
-dık/-dik/-duk/-dük
1.440 (1.16%)
-mış/-miş/-muş/-müş
167 (0.13%)
-acak/-ecek
228 (0.18%)
-ası/-esi
824 (0.66%)

Zaman / kip / bildirme

-dı/-di/-du/-dü
781 (0.63%)
-ar/-er/-ır/-ir
5.452 (4.38%)
-malı/-meli
68 (0.05%)
-sa/-se
368 (0.30%)
-dır/-dir/-dur/-dür
703 (0.56%)

Çekim

-lar/-ler
117 (0.09%)

Yoğunluk / süreklilik

-gan/-gen/-kan/-ken
780 (0.63%)
-kın/-kin/-gın/-gin
904 (0.73%)
Tespit yöntemi: Bu sayım sözcüğün son ekiyle eşleşen regex kalıplarıyla yapılır — gerçek morfolojik analiz değil, kalıp tespitidir. "-mış" ve "-mak"gibi yaygın ekler için güvenilir; ama kısa eklerde (-ak, -ca) yanlış pozitif olabilir (örn. "konak"'ın "-ak" eki gerçek değil). Toplam ek sayısı bir maddenin kaç farklı kalıba uyduğunu sayar; bir sözcükte birden çok ek tespit edilebilir.

Yapısal özellikler

Çok sözcüklüBirden çok kelimeden oluşan ifadeler (ağzı kara)
15.912 (12.77%)
İkilemeYinelemeli kalıp (yavaş yavaş, birer birer)
1.535 (1.23%)
PekiştirmeÖn-pekiştirme (sapasağlam, masmavi, dümdüz)
2.085 (1.67%)
TüretilmişEn az bir yapım eki içeriyor
53.343 (42.81%)

Hece sayısı dağılımı

1250.7k340.1k413.6k567

Bölgesel morfoloji tablosu

BölgeUzunlukOrt. ekÇok kel.TüretilmişİkilemePekiştirme
Marmara6.920.0010.1%45.1%0.90%-
Ege7.060.0011.0%47.1%1.00%-
Akdeniz7.130.0012.4%46.2%1.40%-
İç Anadolu7.220.0013.5%45.3%1.30%-
Karadeniz7.110.0013.0%43.1%1.70%-
Doğu Anadolu6.690.0010.7%34.5%0.70%-
Güneydoğu Anadolu6.820.0012.2%40.8%1.30%-
Kıbrıs7.370.0014.5%53.0%0.90%-

İlçe ve köy seviyesinde sınıflandırma

Türkiye Türkçesi ağız sözlüğünün ilçe ve köy seviyesindeki dağılımı, en yoğun saha çalışma yerleri ve ağız bakımından komşu ilçeler.

Kavramsal alan haritaları

Anlam yakınlığına göre 16 kelime grubu — bir alana tıkla, harita o alanın yoğunluğunu göstersin

Bitki ve botanik

5.536 sözcük

Bitkiler, otlar, ağaçlar, çiçekler, meyveler